Kung medyo bago ka pa lang sa paggawa ng mga website, malamang ay hindi ka pa pamilyar sa malaking debate sa pagitan ng WordPress.com laban sa WordPress.org. Maaaring hindi mo pa nga alam na mayroon palang isa o ang isa pa, at ang iba’t ibang mga kahusayan at kahinaan ng bawat isa. Kaya ano nga ba itong malaking debate sa pagitan ng paggamit ng WordPress.com at WordPress.org? Ang isa ba ay mumurahing panggagaya lang na naghihintay na makasuhan?
Sa totoo lang, hindi.
Ang debate, sa madaling salita, ay tungkol sa kung alin sa dalawang serbisyo ng WordPress na ito ang mas angkop para sa website na sinusubukan mong buuin. Walang nanggagaya sa isa’t isa, at parehong pag-aari ng WordPress ang dalawang site; sadyang ang isa (.com) ay mas madaling gamitin para sa mga hindi developer kumpara sa isa, at ang .org naman ay may mas kaunting limitasyon pagdating sa paggawa ng site kumpara sa .com.
“Pero paano ko malalaman kung alin ang kailangan ko?”
Ang sagot sa tanong na ito ay ganap na nakadepende sa mga pangangailangan ng iyong magiging website. Walang iisang bersyon ng WordPress na masasabing talagang “mas maganda” o maging “pinakamahusay” gamitin. Ang dalawa ay may kani-kaniyang natatanging feature, at pantay na dami ng mga kahusayan at kahinaan.
WordPress.com: Bakit at Kailan Ko Ito Dapat Gamitin?
Inaasikaso ng WordPress.com ang mga pangunahing pangangailangan para sa iyo, na nagbibigay-daan sa iyong magtuon nang higit sa nilalaman ng iyong site. Isa itong site builder na ganap na pinapatakbo at hino-host ng grupong kumpanya na tinatawag na Automattic. Makakakuha ka ng premium hosting, mga backup, seguridad, at iba pa. Nangangahulugan ito na mas madali kang makakapagtuon sa nilalaman ng iyong site, kumpara sa kailangang gumugol ng napakaraming oras sa pagbuo nito mula sa simula.
Tandaan gayunpaman, na may sarili ding mga limitasyon ang WordPress.com. Bagama’t maaaring hindi mo na kailangang mag-alala nang husto sa pagpapanatili ng mga panloob na proseso ng iyong site, dapat mong tandaan na malamang ay hindi ka magkakaroon ng ganoong kalawak na kalayaan dito tulad ng nais mo. Bagama’t ang pag-customize ng interface ng iyong site ay maaaring hindi problema (ang WordPress.com ay may napakaraming tema, halimbawa), ang pagdaragdag ng ilang partikular na feature at elemento sa anyo ng mga plugin ay maaaring maging problema, lalo na kung kailangan ng iyong site ng mga partikular na feature na hindi available sa WordPress.com.
Ang pagpapanatili ng isang website ay ibang usapan naman. Malaki ang impluwensya nito kung 1.) hindi ka isang WordPress developer 2.) wala kang balak matutong mag-code, o 3.) kakaunti o wala kang oras para dito.
WordPress.org: Kailan Panahon Upang Isaalang-alang Ito?
Ang isang pangkalahatang panuntunan pagdating sa pagsasaalang-alang sa WordPress.org ay kung ikaw ay kahit papaano pamilyar sa takbo ng code, o handang maglaan ng oras sa pag-aaral kung paano. Dahil ang WordPress.org ay isang self-hosted na bersyon ng WordPress, maaari mong galawin at kalikutin ang lahat hangga’t gusto mo. Dagdag pa rito, may kalayaan kang baguhin ito nang marami o kaunti ayon sa iyong kagustuhan. Ikaw ang mamamahala sa paghahanap ng sarili mong host, pag-set up ng sarili mong mga security backup, at pangkalahatang pagpapanatili ng website nang mag-isa—at ang pinakamahalaga, sa sarili mong mga pamantayan.
“Pero teka, bakit ko gugustuhin iyon? Hindi ba’t ang layunin ng WordPress ay gawing mas madali ang paggawa ng site?”
…Hindi eksakto. Isipin mo ito sa ganitong paraan: Ang The Daily Post ay lumikha ng isang napakahusay na analohiya sa pagitan ng WordPress.org at WordPress.com, sa paraang maging ang pinakabaguhan sa lahat ng baguhan (tulad ko) ay agad na maiintindihan ang punto.
Ayon sa kanila, dapat mong isipin ang WordPress.com bilang isang bagay na wala kang ganap na pagmamay-ari. Halimbawa, ang iyong 15-anyos na sarili, na nakatira pa rin kasama ang iyong mga magulang. Kung nais mong pinturahan ang iyong kuwarto, kailangan mo munang humingi ng pahintulot sa iyong mga magulang (na siyempre ay may ganap na pagmamay-ari sa bahay, kabilang ang iyong kuwarto). Sa teknikal na aspeto, sa iyo ang kuwarto, ngunit sa huli, kumbaga… hindi rin naman talaga.
Kaya kung kailangan mo o nais mong gumawa ng anumang malaking pagbabago (tulad ng pagpipinta sa iyong mga pader, o pagpapalaki ng kuwarto), kailangan mo pa ring makipag-usap at/o makipagkasundo sa mga tunay na may-ari ng bahay, o kilala bilang nanay at tatay. Ang maganda naman dito, kapag pumutok ang piyus sa basement, o huminto sa paggana ang aircon, ang mga magulang mo ang mag-aasikaso nito, at hindi mo kailangang mag-alala tungkol sa anumang bagay.
Ang WordPress.org naman, sa kabilang banda, ay isang bagay na malaya mong maiko-customize at makakalikot sa sarili mong kagustuhan. Maihahambing ito sa panahong sa wakas ay nakabukod ka na sa edad na 18, at nakakuha ng sarili mong apartment. Dahil may ganap kang pagmamay-ari sa iyong tirahan, hindi mo kailangang makipagkasundo kaninoman para pinturahan ang iyong mga pader ng kulay na kinatatakutan ng iyong nanay; may kalayaan kang magdesisyon, at/o umupa ng isang taong pasok sa iyong mga pamantayan para gawin ito para sa iyo. Bukod pa rito, may kalayaan ka ring pumili nang eksakto kung aling aircon unit ang gusto mo para sa iyong sala. Ang problema nga lang, kung sakaling masira ito, kailangan mong kumuha ng mekaniko o technician para ayusin ito, o alamin kung ano ang mali at kung paano ito kumpunihin nang mag-isa (na hindi naman ganoon kasama, dahil natuto ka, at magandang bagay ang pagkatuto).
Sa ngayon, sana ay nakakuha ka na ng mas malinaw na larawan kung ano talaga ang mga kapansin-pansing pagkakaiba sa pagitan ng WordPress.com at WordPress.org. Ngunit sa madaling salita:
mag-install nang kasing dami o kasing kaunti ng nais mo ang mga tema ay limitado lamang sa mga tema ng WordPress, kailangan mong magbayad ng partikular na halaga upang maalis ang mga ad.May halos ganap kang kontrol sa iyong site; maaari kang magdagdag, mag-customize, o maging bumuo ng sarili mong mga tema.
Limitado ang kontrol sa nilalaman;
| WordPress.com | WordPress.org |
| Ganap na hino-host ng WordPress; sakop ang lahat ng mahahalagang pangangailangan. | Self-hosted; pumili ng sarili mong mga pangangailangan, o pumili ng mas mahuhusay. |
| Limitado ang mga feature sa iniaalok ng WordPress.com | Libu-libong mga feature sa anyo ng mga plugin; |
Ilan lamang ito sa mga paghahambing na kaakibat ng pagtitimbang sa mga pagkakaiba ng dalawa. Ang pagpili sa pagitan ng dalawa ay sa huli nakasalalay sa dami ng kalayaan na nais mo sa paglikha ng iyong site, at kung gaano karaming resources (oras, pagsisikap, pera, atbp.) ang handa mong ilaan para dito. Tandaan, na pareho itong napakahalagang opsyon na dapat timbangin bago ka magdesisyon kung aling platform ng WordPress ang pinakaangkop sa iyo. Kaya, huwag magmadali sa pagpapasya!
Maligayang Paggawa ng Website!