थोडक्यात सांगायचे तर, व्हाईटस्पेस, त्याच्या अत्यंत मूलभूत व्याख्येनुसार, रचनेतील सर्व घटकांभोवतीची आणि त्यांच्या मधील रिकामी सोडलेली जागा असते. बहुतेक वेबसाइट मालकांना वाटते तशी ही फक्त स्क्रीनच्या जागेची नासाडी नाही. योग्य रीतीने वापरल्यास, व्हाईटस्पेस प्रत्यक्षात एखाद्या उत्पादनाचा अधिक चांगल्या प्रकारे प्रचार करण्यासाठी फायदे मिळवून देऊ शकते. ही चांगल्या डिझाइनच्या निर्मितीची एक महत्त्वाची गुरुकिल्ली आहे आणि ती वेबसाइटला प्रत्येक दृष्टीने अधिक उत्तम बनवते.
व्हाईटस्पेस या नावावरून ही जागा पांढरी असते असे सूचित होत असले, तरी ती नेहमी शब्दशः पांढरीच असायला हवी असे नाही. व्हाईटस्पेस प्रत्यक्षात कोणत्याही रंगाची असू शकते—त्यामध्ये एखादा सूक्ष्म पॅटर्न किंवा पोत (टेक्सचर) देखील असू शकतो. हे असे क्षेत्र आहे जिथे दृष्टी केंद्रित व्हावी असे तुम्हाला वाटत नाही. पर्यायाने, याला निगेटिव्ह स्पेस
तर मग, व्हाईटस्पेस का महत्त्वाची आहे?
कारण #१: वाचनीयता सुधारते
बेसलाईन्स आणि परिच्छेदांमधील व्हाईटस्पेस लोकांना साइटवरील सर्व मजकूर सहजतेने वाचण्यास खरोखर मदत करते. तुमच्या साइटचे लहान तपशील समायोजित केल्याने (जसे की लाईन-स्पेसिंग/लीडिंग किंवा लेटर-स्पेसिंग) वाचन अधिक सोपे करण्यात मोठा फरक पडू शकतो.
डोळ्यांना त्रास न देणारे लेआउट डिझाइन करून लोकांना वाचन सुरू ठेवण्यास प्रवृत्त करणे हे याचे ध्येय आहे.
कारण #२: परस्परसंवादाचा (इंटरॅक्शनचा) वेग वाढवते
प्रामाणिकपणे सांगायचे तर: वेबसाइट्स ब्राउझ करताना तुमच्या बहुतांश वापरकर्त्यांकडे बारकाईने पाहण्यासाठी पुरेसा संयम नसतो. जेव्हा एखादी वेबसाइट अस्ताव्यस्त दिसते, तेव्हा वापरकर्ते जे शोधत आहेत ते शोधण्यापासून त्यांचे लक्ष विचलित होते.
व्हाईटस्पेसने दर्शकाला संपूर्ण पेजवर मार्गदर्शन करण्यास मदत केली पाहिजे. लक्षासाठी स्पर्धा करणारे कमी घटक आणि व्हाईटस्पेसचा योग्य वापर यांमुळे वापरकर्त्यांची गती मंदावणारे अडथळे रोखले जाऊ शकतात.
कारण #३: योग्य घटकांकडे लक्ष वेधून घेणे
व्हाईटस्पेस वापरकर्त्यांना त्यांनी कुठे पाहिले पाहिजे याबद्दल व्हिज्युअल संकेत देऊ शकते. योग्य पद्धतीने वापरल्यास, व्हाईटस्पेस माहितीवर भर देण्यास आणि तुमच्या वेबसाइटवरील विशिष्ट क्षेत्राकडे लक्ष वेधून घेण्यास मदत करते.
लक्षात ठेवा, जर प्रत्येक गोष्ट उठून दिसत असेल, तर काहीच उठून दिसत नाही.
कारण #४: पहिली छाप महत्त्वाची असते
पहिल्या चांगल्या प्रभावासाठी वेबसाइटचा लुक आणि फील ही मुख्य गुरुकिल्ली आहे. चांगली पहिली छाप अनेकदा वेबसाइटवर जास्त वेळ थांबण्यास प्रवृत्त करते. खूप कमी व्हाईटस्पेस तुमची वेबसाइट निकृष्ट आणि अविश्वसनीय भासवू शकते. वेबसाइट आकर्षक दिसल्याशिवाय वापरकर्ते साइट किंवा ब्रँडला विश्वासार्ह मानणार नाहीत. चांगल्या प्रमाणात असलेली व्हाईटस्पेस तुमच्या वेबसाइटसाठी योग्य टोन तयार करण्यात मदत करते. व्हाईटस्पेस हे कल्पकता, ताजेतवानेपणा आणि काहीवेळा अभिजातता (elegance) व्यक्त करण्याचे एक साधन ठरू शकते.
टीप: तुमची वेब डिझाइन साधी आणि ओळखीची.
कारण #५: मोकळीक (ब्रीदिंग रूम) आणि समतोल साधण्यास मदत करते
संतुलित डिझाइन म्हणजे सममित (सिमेट्रिकल) असणे नव्हे. एक मोठा डिझाइन घटक काही लहान घटकांद्वारे संतुलित केला जाऊ शकतो. तुमच्या पेजवरील वेगवेगळ्या आकाराच्या डिझाइन घटकांचा समतोल साधण्यासाठी व्हाईटस्पेस जोडणे हा एक उत्तम मार्ग आहे. एक असा प्रवाह तयार करा ज्यामुळे वापरकर्त्यांचे डोळे सर्वत्र भरकटणार नाहीत. एका चांगल्या डिझाइनने वापरकर्त्याचा गोंधळ न उडवता त्याला एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी मार्गदर्शन करता आले पाहिजे.
निष्कर्ष
पुढच्या वेळी जेव्हा तुम्ही एखाद्या वेबसाइटला भेट द्याल आणि तिथे थोडा वेळ थांबाल, तेव्हा कशामुळे तुम्ही तिथे थांबलात आणि वाचले याचा विचार करा. लाईन-स्पेसिंगमुळे लेख वाचणे सोपे झाले आहे असे तुम्हाला वाटते का? त्या अनुभवामुळे तुम्हाला पुन्हा पुन्हा परत यावेसे वाटते का? नेव्हिगेशन शोधण्यात तुम्हाला त्रास झाला का?
वेबसाइटवरील व्हाईटस्पेसच्या चांगल्या वापराची नोंद घ्या. जर तुम्हाला वाटत असेल की ते तुमच्या वेबसाइटवरही काम करू शकते, तर तुमच्या वेबसाइटसाठी आवश्यक असलेल्या “प्रवाहाला” बाधा न आणता योग्य टोन आणि वाचनीयता साध्य होईपर्यंत तुमच्या घटकांवर किती जागा वाटप करावी हे लागू करणे आणि व्यवस्थापित करणे शिका.
कोणत्याही वेबसाइटचे अंतिम ध्येय संवाद हेच असते. दृश्य आकर्षण (व्हिज्युअल अपील) हे तुमच्या वेबसाइटच्या यशाशी थेट जोडलेले असते.